Bizi izləməyi unutmayın

#Araşdırma

Kürə xan — düşmən başından badə düzəldən qəhrəman -ARAŞDIRMA

22-05-2019, 23:30 | 1562 dəfə baxılıb.

Peçeneqlər Kiyev knyazı Svyatoslavın 965-ci ildə Xəzər xaqanlığı üzərinə yürüşündə də fəal iştirak etdilər. Svyatoslavın 3 il sonra Xəzər xaqanlığı üzərinə peçeneqlərsiz yürüş təşkil etməsi ona baha başa gəldi. Kiyevi mühasirəyə alan peçeneqlər şəhər əhalisindən xeyli xərac aldılar. 971-ci ildə Svyatoslav yenə peçeneqlərdən xəbərsiz Dunay Bulqarıstanına qarətçi yürüş təşkil etdi.

Onun peçeneqlərə qarşı xəyanəti düşmənçiliyə səbəb oldu. Bu düşmənçilik Svyatoslava baha başa gəldi. Təfsilatı ilə: 971-ci ildə Svyatoslav Bizans imperatoru İoann Tzimisces (969-976) tərəfindən qəti bir surətlə məğlub edilərək Pereyaslavı tərk etməyə və bizanslIlardan sulh istəməyə məcbur edildiyi zaman, Rus knyazı imperatora müraciətlə, məmləkətinə dönərkən peçeneqlərin hücum etməmələri xüsusunda Bizansın araçılığını diləmişdi. Tzimizces buna görə peçeneqlərə elçi göndərmiş, onların Dunayı keçib Bolqarıstana hücum etməmələri və eyni zamanda Svyatoslava məmləkətlərindən sərbəstcə keçməsinə icazə vermələrini rica etmişdi. [Лев Диакон. История. М. Наука. 1988, c. 157.] Peçeneqlər buna cavab olaraq, imperatorla müttəfiq olduqlarından Dunayı keçmiyəcəklərini, fəqət Svyatoslavı yurduna dönərkən məmləkətlərindən keçirmiyəcəklərini bildirmişdilər. [Лев Диакон, c. 157.].

Həqiqətən Rus knyazı Kiyevə qayıdarkən, Dneprin qayalıqlarından axdığı yerlərdə peçeneqərin hücumuna məruz qalmışdı (972-ci ilin baharı). [Толочко П. П. Кочевые народы степей и Киевская Русь. — СПб.: Алетейя, 2003. — С. 52.].Yanındakı bir çox adamları və Svyatoslav özü də öldürülmüş və Peçeneq sərkərdəsi Kürə, qotların 251-ci il tarixində imperator Deciusun qafa tasından bir qədəh düzəltdikləri kimi, Kiyev knyazının qafa tasından içmək üçün bir badə düzəltdirmişdi. Rus xronikalarına baxılırsa peçeneqlərin ruslara hücumları Bizans təşviqi ilə hazırlanmışdı.
Rus tarixçiləri arasında peçeneqlərin xəbərdar edilməsini gah bulqarlarla, gah da bisanslılarla bağlayırlar. [Рыбаков Б. А. Киевская Русь и русские княжества XII—XIII вв. — М.: Наука, 1982. — С. 382.]

Svyatoslavın peçeneqlər tərəfindən öldürüldüyü sıralarda, və ya ondan bir az əvvəl, pəçeneq sərkərdəsinin yanında Bizans səfiri Philotheus Euchaita vardı. O, Bizansla peçeneqlər arasında bir sulh müqaviləsi bağlamağa müvəffəq olmuşdu. İmperatora verdiyi cavabdan gördüyümüz kimi peçeneqlər Dunayı keçməməyə söz vermişdilər, Elçi də impaeator adına Svyatoslavm peçeneq ərazisindən keçirilməsini rica etmişsə də, onlarr bunu qəbul etməmişdilər. [S. Solovyev c.150]. Böyük Sovet Ensiklopediyası da peçeneqlərin bizanslılar tərəfindən qızışdırıldığını bildirir. [БСЭ «Святослав Игоревич»].

Peçeneqlər özləri üçün təhlikəli olan bu Rus knyazının zəif vaziyətindən istifadə etmişdilər. Rus xronikalarında knyazın öldürülməsi hadisəsi belə təsvir olunmuşdur; Svyatoslav Bizans imperatoru ilə sulh bağladıqdan sonra gəmiləri ilə Dnepr qayalıqlarına doğru yaxınlaşmaqda idi. Sərkərdələrindən Svendel ona dedi ki: “Knyaz, qayalıqlar yanından atlarla keçməyək, çünki peçeneqlər orada olurlar.,, Knyaz onu dinləmədi və irəliləməkdə davam etdi; Pereyaslav ahalisi Svyatoslavın Bizans səfərindən döndüyünü bir çox qənimət və sairə gətirdiyini və yanında çox az əsgəri olmasına baxmayaraq Dneprin qayalıqlardan axan qismini işğal etmişdilər. Bu vəziyət qarşısında Svyatoslavın qayalıqlardan keçməsinə imkân yoxdu; O, qışı Beloberejyedə keçirmək məcburiyətində qalmışdı. Ordunun ərzağı tamamiylə tükənmiş və müthiş bir aclıq baş göstərmişdi; bir tək başının qiyməti yarım “grivna,, idi. Svyatoslav burada qışı keçirdikdən sonra baharda təkrar Dnepr yolu ilə harəkət etmişdi; Peçeneq sərkərdəsi Kürə Svyatoslava hücum ilə onu öldürmüş və qafa tasından içki qədəhi düzəltdirmişdi. Svyatoslavın sərkərdələrindən Svenald (Svendel) isə Kiyevə çatmışdı.,, [«Повесть временных лет»].

«Keçmiş illərin hekayəti» adlı rus salnaməsinə görə, Kürə xan Svyatoslavın qafa tasından düzəlmiş qədəhdən arvadı ilə bərabər içki içirdi. Düşmənin qafa tasından piyalə düzəltmək ənənəsi türklərə aiddir. Onlar inanırdılar ki, düşmənin gücü və mərdliyi bu badədən içənə keçəcəkdir. Kürə xan və arvadı bu piyalədən içərək inanırdılar ki, övladları Svyatoslav kimi bahadur olacaqdır. [Плетнёва С. А. Половцы. — М.: Наука, 1990. — С. 19.]
Kürə xan. Düşmənlə davranmağı bacaran türk başbuğu, peçeneq bahaduru. Nədənsə tarix kitablarımızda xatırlanmır...

ƏNVƏR ÇİNGİZOĞLU


Analoq.az

скачать dle 10.6фильмы бесплатно

Daha tez məlumatlanmaq üçün yeni Facebook səhifəmizi

REKLAM
RƏYLƏR

RƏY YAZIN

#Dünya

Zərifin kobud bənzətməsi -TARİX NƏ DEYİR?

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU

#İqtisadiyyat

Öpüşmək ona baha başa gəldi

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU

#Araşdırma

Xəzər türkləri

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU








ƏN ÇOX OXUNAN

kiosk.com.az tap az турбо аз tap.az qab qacaq turbo az oxu az oxu az xeberler www oxu xabaraz новости азербайджана mp3 yukle big az azeri bass indir yukle mp3 mp3 milli az son xeberler xabaraz radikal müxalifət milli.az Azərbaycan xəbərləri dünya xəbərləri aktual hadisələr bu günün xəbərləri BiG.Az - Böyük Azərbaycan en son xeberler Azerbaycan xeberleri 2017 müsavat siyasət iqtisadiyyat azərbaycan hadisə son xəbər dağlıq qarabağ gündəm qəzet ilham əliyev Bakı haqqin az новости ильхам алиев haqqin az азербайджан объявления интим услуг в баку погода в баку hava haqqinda melumat day az day.az Azərbaycandan və dünyadan xəbərlər - Qafqazinfo.az qafqazinfo minimum əmək haqqı 2018 anar nagilbaz porno anar nagilbaz video anar nagilbaz Xəbərlər Araşdırma Müsahibələr Reportajlar Xəbərlər Gündəm Hadisə Siyasət Cəmiyyət İqtisadiyyat İdman Dünya Video Maqazin Müsahibə Media Araşdırma Maraqlı Mədəniyyət Gülən Təhlükə Bank Biznes Enerji Əmlak Tender Vakansiya namiq caniyev a24az niyə quran onun üçün müqəddəs deyil anar nağılbazın video a 24 a24.az Yenicag.Az son dəqiqə ən son xəbər xəbər xəbəri xəbərləri yenicag yeniçağ gündüz kərimov vüqar zifəroğlu qarabag roma canli yayim yenicag zakirə zakirqızı basqın Azərbaycan Aşkın Niderlandın ofisinə bildirib şəhərində Haaqa təşkilatının diaspor Diasporrəhbəri həmçinin Afrin aparılır edilib Hazırda araşdırma əməliyyatından millətindən ardıcıl spy satellite destroyed eu doner kebab north korea missile hit own city arzu nağıyev axar/az axar.az lentaz lent az xabaraz musavat.az xeberler musavat iqtidar 134 nomreli 134 mekteb məktəb nömrəli olay bilmir söyləyir edirəm deyir bilmirəm söylədiyi xəstəsən Yaşamağa davam bilir qollarımı əməlinə qazandırmaq istəyib məktəbli deyən kəsirəm Bunları Cavidan Anasının sinif xarakterli hərəkətləri cinayət oxuyan zorakılıq aidiyyatlı bağlı orqanlara şikayət şəhər daxil hadisə vermis naziri müdafiə Dadaş Rzayevin nəvəsidir prokurorluğunda bağlı Təhsil sinfində hüquq hadisə yayıb olmuş oxuyan cinayət mühafizə əlaqədə yerləşən ayının otağında dekabr cinsi geyinmə soyunub idman zalının