Manyak ifadəsinin ilk ad daşıyıcısı ermənidir - ARAŞDIRMA



Erməni alimləri hər sahədə öz "ilkinlik"lərini sübut etməyə çalışırlar. Nədənsə bu faktı unudublar. Ona görə təqdimat bizim boynumuza düşüb. Gəlin tanış olaq: manyakların babası.

Əsl adı Georgi Maniakdır. XI əsr Bizans sərkərdəsidir. Kökcə ermənidir. [Peter Charanis. The Armenians in the Byzantine Empire. Лиссабон: изд. фонда Галуста Гюльбенкяна, 1963. — С. 46. — 63 с.]

Bizans monaxı Mixael Psellos onun haqqında yazır: "Boyu azca qala 3 metrə çatır. Ən hündür adam da ona başını qaldırıb baxır. Səsi göy gurultusuna bənzəyirdi. Qışqıranda az qalırdı qapı yerindən çıxsın. Bütün əzaları qaba, kobud idi". [Михаил Пселл. Хронография. М., 1978.]

Maniak ilk dəfə Bizans imperatorunun Hələbdə məğlub olduğu amma Edessanı Səlcuqlulardan almağı bacardığı 1031-ci il tarixli səfərdə tanındı. Ən böyük uğuru, 1038-ci ilin önlərində, Siciliyanı ərəblərdən qismən yenidən almasıdır. Bu səfərdə Ona, sonradan Norveç kralı olan Harald Hardradanın başçılıq etdiyi Vareg mühafizləri yardım etmişdilər. [Норвич Дж. Нормандцы в Сицилии. Второе нормандское завоевание. 1016—1130 / Пер. с англ. Л. А. Игоревского. — М.: Центрполиграф, 2005. — 367 с.]

Bu səfərdə onunla ayrıca Sirakuz əmiri Abdullanı tək bir savaşda məğlub edən Dəmir Qol Villiamın başçılığındakı Norman muzdlu əsgərləri də savaşmışdır. Arvadı saraydakı ən yüksək bürokrat İoannis Orfanotrofosun bacısı olan admiral Stefan hər kəsin önündə lombardların liderini təhqir etdiyindən dolayı lombardlar, normanlar ilə bərabər Maniaki tərk etdilər. Maniak da Stefanı qoşundan atdı. Buna müqabil eyni zamanda Stefanin qaynı və İoannis Orfanotrofosun qardaşı olan imperator IV Mixail, onu geri çağırdı. Ərəblər daha sonra adanı geri aldılarsa da, Maniakin uğurları normanlara adanı öz başlarına işğal etmələri üçün ilham qaynağı oldu.

Maniakın Sicilyadakı uğurları imperator tərəfindən gözdən salındı. O da İtaliya valisi olmasına rəğmən imperator IX Konstantinə qarşı üsyan etdi. Maniakı üsyana vadar edən Roman Sklerusdur. Maniak və Sklerusun hər ikisinin Anadoluda bir-birlərinə qonşu geniş əraziləri vardı. Bir-birlərinə hücum edəcəklərinə dair dedi-qodular gəzirdi. Sklerusun imperator üzərində təsiri vardı. Bunun səbəbi gözəlliyi ilə ünlü bacısı Sklerinanın Konstantin üzərində güclü təsiri idi. Güclü mövqeyini Konstantini Maniaka qarşı istifadə etmişdi. O, hətta Maniakın arvadını belə başdan çıxarmışdı. Maniakın buna cavabı, Apulyada imperatorluq ordularının sərkərdəliyini istəyən Sklerinanın gözünü, burnunu, ağzını peyinlə ilə doldurduqdan sonra qorxunç işkəncələr ilə öldürmək olmuşdur. [Bradbury, Jim. (2004), Routledge, p. 65]. Bu hadisə onun manyak kimi hallanmasını daha da artırdı.

Maniak özünü imperator elan etmiş içində Vareg mühafizlərinin də olduğu birlikləri ilə Konstantinopola yürüş etmişdi. 1043-cü ildə Konstantinə sadiq birliklər ilə Səlanik yaxınlarında çarpışma gerçəkləşmişdi. Başlangıcda müvəfffəqiyyət qazanmasına rəğmən, aldığı ölümcül yaradan sonra bir döyüşdə öldürülmüşdü. Bəzi tarixçilər yazırlar ki, döyüşdən qaçdığı zaman atdan yıxılmış, boynunu sındırmışdı.

Maniakın qalmaqallı əməllərindən biri də Sirakuzun hamisi sayılan Müqəddəs Lutsiyanın təbərrük qalığını oğurlamasıdır. Onun qəbrini dağıtmış, cəsədini aparmışdı.


Bir nüans da maraqlıdır: Rus tədqiqatçısı A. P. Kajdan Maniakı kuman əslli türk hesab edir. [Каждан А.П. Социальный состав господствующего класса Византии ХІ-ХІІ веков. М., 1974. С. 95]. Sonra da bildirir ki, artıq o erməniləşmişdi.

ƏNVƏR ÇİNGİZOĞLU


Analoq.az
скачать dle 10.6фильмы бесплатно


Daha tez məlumatlanmaq üçün yeni Facebook səhifəmizi