Bizi izləməyi unutmayın

#Ədəbiyyat

Aşıq sənəti haqqında ümumidən xüsusiyə düşüncələr..

1-02-2017, 00:48 | 5872 dəfə baxılıb.

Aşıq sənəti qədimliyi ilə yanaşı geniş bir tarixi-coğrafiyanı özündə ehtiva edir. Milli kimliyimizin təsdiqi olan aşıq sənəti ulu babaların bizlərə bəxş etdiyi ən böyük ərməğanlardan biridir. Bu gün bəzi coğrafi ərazilərdə aşıq sənətinin zəifləməsi bizə haqq vermir ki, onun dar çərçivəyə salınmasını deyək. Harda türk etnosu, kimliyi varsa, orada da aşıq sənəti mövcuddur. Aşıq sənətinin ululuğu yaşının əsrlərlə ölçülməsindən irəli gəlir. Biz tariximizə nəzər yetirsək görərik ki, hər bir əsrdə neçə-neçə ustad ulu ozanlar yetişib. Türklər yaşadığı coğrafi məkanlarda bir çox xalqlarla qonşu olublar. Çox maraqlıdır ki, aşıq sənəti bu xalqların bəzilərinə türklərin vasitəsi ilə keçmiş və orada belə türk kimliyini qoruyubdur. Ancaq aşıq sənətinin tarixi məzmununun ortaya çıxmama səbəbləri də mövcuddur. Belə ki, tədqiqatçılar müxtəlif əsrdə olan Aşıq sənətinin tədqiqinə obyektivlikdən uzaqlaşaraq subyektivcəsinə və dövrün ab-havasını əks etdirən bir yanaşama ilə yanaşıblar. Bu isə bir elm kimi formalaşan Müasir aşıq sənətinin sütunlarının qurulmasında öz çətinliklərini ortaya qoyur. Geniş coğrafi məkana səpələnən türk etnosları zamanla ayrılaraq müstəqil özününidarə etməyə malik olduqda aşıq sənəti də dövrün tələbi ilə alt sistemlərə bölündü. Anadolu, Göyçə, Borçalı, Qarabağ, Dərbənd, Gəncəbasar və s. aşıq mühitləri yarandı. Bu mühitlərin hər birinin öz tarixi inkişaf mərhələsi var və müasir dövrün geniş araşdırlacaq mövzularıdır.
Aşıq sənətinin genetik qaynaqlarına ulaşmağı çətin proses kimi səciyyələndirmək olar. Çünki müasir araşdırmanın söykəndiyi etibarlı mənbələr yazılı abidələrdir ki, biz aşıq sənətinin genetik aspektlərini bu faktla götürdükdə kasadlıq çəkirik. Ancaq sevindirici hal kimi qeyd edə bilərik ki, Aşıq sənəti xalq dilində yaşayır və bu rakursdan yanaşdıqda əhatəli araşdırma üçün yeni yollar tapılır. Xalq bu sənəti öz dilində, hafizəsində yaşadaraq qoruyub saxlamış və günümüzə kimi ötürmüşdür. Həmçinin iftixarla vurğulaya bilərik ki, aşıqların yaratdıqları dastanlar ələlxüsus, şeirlər bu sənətin tarixini öyrənməyə geniş şəkildə imkan verir. Mifoloji təsəvvür və ibtidai təxəyyüllərdən uzaqlığı ilə seçilən aşıqlıq geniş bir tarixi təkamülün nəticəsidir. Aşıq sənəti təkamül prosesində özünün tarixi ilə paralel dövrün tarixini də əks etdirərək böyük auditoriyalar üçün dialoq mənbəyidir.
Zamanın periodik inkişaf mənzərəsində Aşıq sənətinin bir elm kimi meydana gəlmə şəraiti formalaşmış və tədqiqat obyektinə çevrilmişdir. Tədqiqatın ən ümdə mərhəlsində sənətin geniş prespektivdə sistematik mənimsənilməsi dayanır. Sənət xalqın hafizəsinə hopduğu üçün tədqiqatın ən mühüm amili xalq yaddaşıdır. Ümumi xalq dilindən öyrənilməyə başlanan tədqiqat bizlərə geniş anlamda biliklərin əldə olunmasına yadımçı olur. Sənətin üst və alt sistemləri müzakirə predmentinə çevrilərək aşıqlığın elmi dövləri müəyyənləşir. Buna alimlər müxtəlif bucaq altından baxaraq yanaşırlar.
Saz əsrlərlə xalqın danışan haqq səsi olub. Zülmə, ədalətsizliyə və s. insan xilqətinə zərər verən vəziyyətlərə qarşı düşmən olan saz müqqədəs hesab edilmişdir. Hər kəsin evində saz olar və heç olmasa, bir neçə ifanı bilərdilər. Saza belə məhəbbətin gizli sirri ondan ibarətdir ki, saz xalqın özünəməxsus milli alətdir. Xalq əsrlərlə yaratdığı dəyərləri həmişə müdafiə edər və onun qorunması yolunda canından belə keçər. Əyani sübut kimi qürurla deyə bilərik ki, Vətənimiz zamanla qəsbkarların işğalına məruz qalsa da, xalq müqəddəs sazını, sözünü qoruyub saxlamışdır.
Aşıq sənətində çox maraqlı bir məqam diqqət cəlbedicidir. Hər bir Aşıq mühiti adətən ustad aşıqların adı ilə sıx bağlıdır. Onların miras qoyduqları zəngin irs və yetirdikləri şəyirdlər həmin Aşıq mühitinin böyüməsinə zəmin yaradıb. Ustad aşıqlar isə canlı bir tarix yaradaraq tarixin aparıcı qəhrəmanları olublar. Hər bir bölgənin aşıqları müəyyən xüsusiyyətlərlə fərqlənib. Bu onların ləhcəsində, təhsilində, ifalarının zənginliyində, səhnə mədəniyyətində və s. xüsusiyyətlərdə öz əksini tapıb. Danılmaz həqiqətdir ki, aşıqlar bizim çox əsrlik tariximizdə musiqi mədəniyyətinin ən ünlü simaları olublar. Xeyir məclislərimizin əsas aparıcıları məhz aşıqlar olubdur. Hətta insanlar ustad aşıqların məclislərində iştirak etmələri üçün bir neçə ay növbədə dururdular. Bu isə aşıq sənətinə və aşığın şəxsiyyətinə verilən ən böyük xalq qiymətinin təsdiqidir.

ADİU-nun magistrı
Mahmud Sadıqov
скачать dle 10.6фильмы бесплатно

Daha tez məlumatlanmaq üçün yeni Facebook səhifəmizi

REKLAM
RƏYLƏR

RƏY YAZIN

#Gündəm

Ustad aşıq son mənzilə belə yola salındı

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU

#Mədəniyyət / Manşet / #Yazarlar / #Araşdırma

Üzeyir Hacıbəyov aşıq sənəti haqqında

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU








ƏN ÇOX OXUNAN

kiosk.com.az tap az турбо аз tap.az qab qacaq turbo az oxu az oxu az xeberler www oxu xabaraz новости азербайджана mp3 yukle big az azeri bass indir yukle mp3 mp3 milli az son xeberler xabaraz radikal müxalifət milli.az Azərbaycan xəbərləri dünya xəbərləri aktual hadisələr bu günün xəbərləri BiG.Az - Böyük Azərbaycan en son xeberler Azerbaycan xeberleri 2017 müsavat siyasət iqtisadiyyat azərbaycan hadisə son xəbər dağlıq qarabağ gündəm qəzet ilham əliyev Bakı haqqin az новости ильхам алиев haqqin az азербайджан объявления интим услуг в баку погода в баку hava haqqinda melumat day az day.az Azərbaycandan və dünyadan xəbərlər - Qafqazinfo.az qafqazinfo minimum əmək haqqı 2018 anar nagilbaz porno anar nagilbaz video anar nagilbaz Xəbərlər Araşdırma Müsahibələr Reportajlar Xəbərlər Gündəm Hadisə Siyasət Cəmiyyət İqtisadiyyat İdman Dünya Video Maqazin Müsahibə Media Araşdırma Maraqlı Mədəniyyət Gülən Təhlükə Bank Biznes Enerji Əmlak Tender Vakansiya namiq caniyev a24az niyə quran onun üçün müqəddəs deyil anar nağılbazın video a 24 a24.az Yenicag.Az son dəqiqə ən son xəbər xəbər xəbəri xəbərləri yenicag yeniçağ gündüz kərimov vüqar zifəroğlu qarabag roma canli yayim yenicag zakirə zakirqızı basqın Azərbaycan Aşkın Niderlandın ofisinə bildirib şəhərində Haaqa təşkilatının diaspor Diasporrəhbəri həmçinin Afrin aparılır edilib Hazırda araşdırma əməliyyatından millətindən ardıcıl spy satellite destroyed eu doner kebab north korea missile hit own city arzu nağıyev axar/az axar.az lentaz lent az xabaraz musavat.az xeberler musavat iqtidar 134 nomreli 134 mekteb məktəb nömrəli olay bilmir söyləyir edirəm deyir bilmirəm söylədiyi xəstəsən Yaşamağa davam bilir qollarımı əməlinə qazandırmaq istəyib məktəbli deyən kəsirəm Bunları Cavidan Anasının sinif xarakterli hərəkətləri cinayət oxuyan zorakılıq aidiyyatlı bağlı orqanlara şikayət şəhər daxil hadisə vermis naziri müdafiə Dadaş Rzayevin nəvəsidir prokurorluğunda bağlı Təhsil sinfində hüquq hadisə yayıb olmuş oxuyan cinayət mühafizə əlaqədə yerləşən ayının otağında dekabr cinsi geyinmə soyunub idman zalının