Bizi izləməyi unutmayın

#Hüquq / Manşet

Rusiya Qarabağa görə Beynəlxalq Məhkəməyə verilə bilər!

30-09-2018, 12:00 | 2 8902 dəfə baxılıb.

Rusiya rəsmi orqanlarına 14 may 1805-ci il tarixli “Kürəkçay müqaviləsi”nə dair Pusiyanın üzərinə götürdüyü beynəlxalq öhdəliklərin icrası və məsuliyyəti barədə müraciət ünvanıb.

Müraciət Prezidentliyə eks namizəd Razi Nurullayevin rəhbərliyi ilə hüquqşünas, 1-ci Qarabağ müharibəsi veteranı Dadaşov Vüqar Piri oğlu tərəfindən hazırlanıb və aşağıdakı məzmundan ibarətdir: “Tariximizdə “Kürəkçay müqaviləsi” kimi tanınan rəsmi sənədlərdə isə “Qarabağ Xanı ilə Rusiya İmperiyası arasında xanlığın Rusiya hakimiyyəti altına keçməsi barədə 14 may 1805-ci ilin Traktı” kimi əks etdirilən müqavilə 11 artikuldan ibarətdir.

Sözü gedən müqavilə Qarabağ və Şuşa Xanı İbrahim xanla Rus imperiyasının və İmperatorunun Qafqaz üzrə nümayəndəsi, Rusiya ordu generalı knyaz Pavel Sisianovla bağıanmış beynəlxalq müqavilədir.

Həmin dövrdə Qarabağ və Şuşa Xanlığı 18000 kv. km əraziyə və müstəqil dövlət atributlarına malik, Rusiya arxiv sənədlərində və eləcədə sözü gedən müqavilədə feodal dövlət kimi göstərilirdi.

Sözü gedən Traktın 2-ci artikulunda Qarabağ və Şuxa Xanlığının ərazi bütövlüyünün saxlanmasına, xanlığın idarəçiliyinin İbrahim xanın özündə və sonradan varislərində saxlanılması eləcədə əhalinin qorunmasını Rusiya imperiyası öhdəlik kimi boynuna götürür və imperator zəmanəti verirdi.

Traktın 5-ci artikulun 2-ci bəndində Rusiya Qarabağ və Şuşa Xanlığında hakimiyyətin fasiləsiz İbrahim Xanın varislərində saxlanmasına İmperator zəmanəti verilmişdi.

Müqavilədən bir il sonra İbrahim Xanı və onun ailəsini qorumalı olan heyətin komandiri mayor Lisaneviç İbrahim xanı və onun ailəsini qətlə yetirir.

1822-ci ildə imperatorun fərmanı ilə Qarabağ və Şuşa xanlığı ləğv edilir, yerində əyalət təşkil edilir və rus imperiyasının inzibati idarəetmə sistemi formalaşdırılır. Ləğv edilmiş Qarabağ və Şuşa Xanlığı 1840-cı ilə kimi Şuşa əyaləti (uyezdi) kimi adlandırılırdı.

1840-cı ildə ləğv edilmiş Qarabağ və Şuşa xanlığı yerində təşkil edilmiş Şuşa əyaləti də Zəngəzur, Cavanşir və Cəbrayıl əyalətinə (uyezdınə) bölünür. Beləliklə Rusiya imperiyası “Qarabağ xanı ilə Rusiya İmperiyası arasında xanlığın Rusiya hakimiyyəti altına keçməsi barədə 14 may 1805-ci ilin Traktı”nın şərtlərinin tam əksinə gedərək Qarabağ və Şuşa Xanlığını və hakim ailəni məhv edir.

Rusiya bundan sonra da Qarabağda əhalinin etnik tərkibinin dəyişdirilməsi prosesini gücləndirir və yaxın şərqdən erməniləri kütləvi şəkildə Qarabağa yerləşdirdi.

Sonradan ermənilər Qarabağda möhkəmlənmək məqsədi ilə Rusiyanın bilavasitə köməyi ilə azərbaycanlıları soyqırıma (1905-1906, 1918, 1992) məruz qoydular.

1917-ci ildə Rusiya imperiyasının süqutundan sonra 1918-ci ildə Azərbaycan öz müstəqilliyini əldə etsə də 1920-ci ildə 114000 kv. km ərazili müstəqil Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti bolşevik Rusiyası tərəfindən işğal edilərək zorla sovetlər birliyinə qatmışdır.

1991-ci il SSRİ-nın süqutundan sonra müstəqilliyini yenidən qazanmış Azərbaycan Respublikası SSRİ birliyini 86600 kv. km ərazi ilə daha doğrusu 27400 kv. km ərazi itkisi ilə tərk etmişdir.

SSRİ dövründə 1920-cildən 1986-cı ilə qədər Rusiya tərəfindən digər Azərbaycan torpaqları ilə yanaşı Qarabağ və Şuşa xanlığının tarixi əraziləri tədricən Ermənistana verilmişdir.

1920-ci ilin 1 dekabr tarixi- Moskva rəhbərliyinin qərarı ilə Zəngəzurun böyük bir hissəsi Ermənistana verilir.
1929-cu ilin 18 fevral tarixi- Moskvanın qərarı ilə Naxçıvanın 657 kvadrat kilometrlik ərzisi Ermənistana verilir.

Buraya Qurdbulaq, Horadiz, Oğbun, Almalı, İtqırn, Sultanbəy, Qarsevyan, Kilid və digər kənglər daxil idi. Bundan başqa Zəngilanın Nüvədi kəndi və Qazax rayonunun 4400 hektarlıq meşə sahəsi də Ermənistana verilir.

1930-cu il- Moskvanın qərarı ilə Əldərə, Lehvaz, Astazur və Naxçıvanın digər yaşayış məntəqələri Ermənistana verilir və həmin ərazilərdə Mehri rayonu yaradılır.
1938-ci il- Moskvanın qərarı ilə Naxçıvanın Sədərək və Kərki kəndlərinin bir hissəsi Ermənistana verilir.

1947-1953-cü illər- Moskvanın qərarı ilə 150 min azərbaycanlı kompakt yaşadığı ərazilərdən Azərbaycana köçürülür.
1969-cu il- Moskvanın qərarı ilə Laçının Qaragöl, Qubadlının Çayzəmi, Qazax rayonunun Kəmərli, Kəlbəcərin Zod kəndləri Ermənistana verilir.

1982-ci il- Moskvanın qərarı ilə İncədərə, Kəmərli kəndinin bir hissəsi, Qazaxın Aslanbəyli və Qaymaqlı kəndləri Ermənistana verilir.

1986-cı il- Moskvanın qərarı ilə Qazax rayonunun 2500 hektarlıq ərazisi Ermənistana verilir.

Göründüyü kimi Rusiya Azərbaycan xalqı qarşısında həm siyasi, həm mənəvi əsası ilə beynəlxalq hüquqi məsuliyyət daşıyır.
Beynəlxalq hüquqi məsuliyyət- beynəlxalq subyektin digər tərəf qarşısında öhdəliklərin icra etməməsindən və öhdəliklərini pozmasından yaranır.

Danılmaz faktdır ki, Rusiyanın “Qarabağ xanı ilə Rusiya İmperiyası arasında xanlığın Rusiya hakimiyyəti altına keçməsi barədə 14 may 1805-ci ilin Traktı”nın şərtlərini kobudcasına pozması nəticəsində Qarabağ ərazi bütövlüyünü itirmiş, etnik tərkibi dəyişdirilmiş və idarəçiliyindən azərbaycanlılar uzaqlaşdırılmışdır.

Beynəlxalq hüququn iki növ məsuliyyəti: siyasi və maddi məsuliyyəti var. Siyasi məsuliyyətin retorsiya, represaliya, satisfaksiya və retorasiya kimi formaları var.

Bu gün ki Rusiya Federasiyası həm Rusiya imperiyasının həmdə SSRİ-nin varisi olmaqla BMT-nin Beynəlxalq Məhkəməsinin üzvüdür və beynəlxalq hüquq pozuntusuna yol verdiyinə görə məsuliyyət daşıyır.

Rusiya Federasiyası ilə Azərbaycan Respublikasının mehriban qonşuluq, xalqlar arası dostluq və strateji əlaqələrini nəzərə alaraq Rusiya rəsmi orqanlarına “Qarabağ xanı ilə Rusiya İmperiyası arasında xanlığın Rusiya hakimiyyəti altına keçməsi barədə 14 may 1805-ci ilin Traktı” ilə bağlı müqavilə şərtlərinin pozulması nəticəsində yaranmış vəziyyətin həlli yollarının müzakirə edilməsi üçün işçi qrupun və ya birgə komissiyanın təşkilinin zəruriliyi barədə müraciət olunub.

Təklifimiz nəticəsiz qaldığı halda Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Əsasnaməsinə və BMT-nin Beynəlxalq Məhkəməsinin statutuna, reqlamentinə uyğun olaraq tarixi ədalətsizliyin bərqərar edilməsinə görə Beynəlxalq Məhkəməyə müraciət olunacaq”


Dadaşov Vüqar Piri oğlu
1-ci Qarabağ müharibəsi veteranı, hüquqşünas.

Analoq.az
скачать dle 10.6фильмы бесплатно

Daha tez məlumatlanmaq üçün yeni Facebook səhifəmizi

REKLAM
RƏYLƏR

RƏY YAZIN

Manşet

Vladimir Putinin Qarabağ Qazisınə cavabı

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU

#Siyasət / #Ölkə

Qarabağ qazisinin sualına Rusiya prezidenti cavab verəcəkmi

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU

#Siyasət / #Dünya

Rusiya və Ermənistan arasında imzalanan saziş təsdiq olundu

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU








ƏN ÇOX OXUNAN

kiosk.com.az tap az турбо аз tap.az qab qacaq turbo az oxu az oxu az xeberler www oxu xabaraz новости азербайджана mp3 yukle big az azeri bass indir yukle mp3 mp3 milli az son xeberler xabaraz radikal müxalifət milli.az Azərbaycan xəbərləri dünya xəbərləri aktual hadisələr bu günün xəbərləri BiG.Az - Böyük Azərbaycan en son xeberler Azerbaycan xeberleri 2017 müsavat siyasət iqtisadiyyat azərbaycan hadisə son xəbər dağlıq qarabağ gündəm qəzet ilham əliyev Bakı haqqin az новости ильхам алиев haqqin az азербайджан объявления интим услуг в баку погода в баку hava haqqinda melumat day az day.az Azərbaycandan və dünyadan xəbərlər - Qafqazinfo.az qafqazinfo minimum əmək haqqı 2018 anar nagilbaz porno anar nagilbaz video anar nagilbaz Xəbərlər Araşdırma Müsahibələr Reportajlar Xəbərlər Gündəm Hadisə Siyasət Cəmiyyət İqtisadiyyat İdman Dünya Video Maqazin Müsahibə Media Araşdırma Maraqlı Mədəniyyət Gülən Təhlükə Bank Biznes Enerji Əmlak Tender Vakansiya namiq caniyev a24az niyə quran onun üçün müqəddəs deyil anar nağılbazın video a 24 a24.az Yenicag.Az son dəqiqə ən son xəbər xəbər xəbəri xəbərləri yenicag yeniçağ gündüz kərimov vüqar zifəroğlu qarabag roma canli yayim yenicag zakirə zakirqızı basqın Azərbaycan Aşkın Niderlandın ofisinə bildirib şəhərində Haaqa təşkilatının diaspor Diasporrəhbəri həmçinin Afrin aparılır edilib Hazırda araşdırma əməliyyatından millətindən ardıcıl spy satellite destroyed eu doner kebab north korea missile hit own city arzu nağıyev axar/az axar.az lentaz lent az xabaraz musavat.az xeberler musavat iqtidar 134 nomreli 134 mekteb məktəb nömrəli olay bilmir söyləyir edirəm deyir bilmirəm söylədiyi xəstəsən Yaşamağa davam bilir qollarımı əməlinə qazandırmaq istəyib məktəbli deyən kəsirəm Bunları Cavidan Anasının sinif xarakterli hərəkətləri cinayət oxuyan zorakılıq aidiyyatlı bağlı orqanlara şikayət şəhər daxil hadisə vermis naziri müdafiə Dadaş Rzayevin nəvəsidir prokurorluğunda bağlı Təhsil sinfində hüquq hadisə yayıb olmuş oxuyan cinayət mühafizə əlaqədə yerləşən ayının otağında dekabr cinsi geyinmə soyunub idman zalının