Bizi izləməyi unutmayın

#Mədəniyyət

HÜSEYN CAVİDİN «ANA» ƏSƏRİNİN SƏHNƏ TƏCƏSSÜMÜ

9-06-2018, 13:25 | 1 1182 dəfə baxılıb.

«Xəyal içində bəşər daima səadət arar» – deyən böyük humanist olduğu qədər də böyük dramaturq, yüksək əxlaqi keyfiyyətləri əxz edən lirik şeirləri və dram əsərləri ilə könüllərdə taxt quran Hüseyn Cavidin anadan olmasının 135 ili tamam oldu. Bu münasibtələ Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə ölkəmizin dörd bir yanında tədbirlər həyata keçrilmiş və keçirilməkdə davam etməkdədir.
Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı da 90-cı mövsümə dramaturqun «Ana» dramı ilə gəlmişdir. Əməkdar artist Nübar Novruzovanın baş rolda - Səlma ana rolunda oynadığı rolun bir də diqqətçəkici bir məqamı da var. Bu il Nübar xanımın həm də nə az, nə çox düz 60 yaşı tamam olur.

2 iyun 2018-ci ildə ilk tamaşaçı olan «Ana» əsərinin quruluşçu rejissoru Əməkdar İncəsənət Xadimi Bəhram Osmanov, quruluşçu rəssamı Telman Şıxıyev, bəstəkarı Rüfət Zamanovdur.
Birpərdəli əsərdə cəmi 6 iştirakçı vardır ki, bunlar Səlma ana, İsmət, Səlim, Orxan, İzzət və Muraddır. Bir saat on dəqiqə davam edən tamaşada tamaşaçısını əvvəldən sona qədər nəfəs çəkmədən mövzunu izləməyə vadar edən bu düşündürücü səhnə əsərində baş rol - Ana rolunu Əməkdar artist Nübar Novruzova, İsmət rolunu İradə Rəşidova, Səlim rolunu Vahid Orucoğlu, Orxan rolunu Manaf Dadaşov, İzzət rolunu Aydın Dəmirov, Murad rolunu Elnur Kərimov oynadılar və tamaşaçı rəğbətini qazanaraq alqışlandılar.
Bu alqış həm də həqiqət, ədalət, gözəllik, mərdlik, vətənpərvərlik və insanpərvərlik kimi yüksək keyfiyyətləri tərənnüm edən bədii nümunələr yaratmış, nadir qələm ustası böyük Cavidə idi.
Hər bir əsəri müstəqil bir hadisə olan Hüseyn Cavid yaradıcılığı şeirlə başlasa da o, ədəbiyyat tarixində daha çox dram əsərləri ilə məşhurdur. Bütün yaradıcılığı boyu bir-birindən mükəmməl 20-yə qədər dram əsərinin müəllifi olan Hüseyn Cavidin elə ilk dram əsəri də 1910-cu ildə qələmə aldığı birpərdəli «Ana» mənzum pyesidir.
Mövzusu Dağıstan həyatından alınmış və milli ənənələr önə çəkilmiş «Ana» əsərində iki ailə qarşı-qarşıya qoyulmuşdur. Birincisi, başda Səlma ana olmaqla kəndin yoxsul bir ailəsi, ikincisi isə varlı kənd hambalının ailəsidir ki, onun da nümayəndəsi Orxandır. O, Səlmanın oğlu Qanpoladın nişanlısı İsməti ələ keçirmək üçün hər cür fitnə-fəsada əl atır.

Qanpolad toy xərcləri üçün şəhərə işləməyə getmişdir. Hər an gözü yolda, qulağı səsdə olan Ana və Qanpoladın nişanlısı gözəl İsmət Qanpoladdan məktub və xəbər gözləyirlər. Orxan isə həyasızcasına İsmətə eşq elan edib, onunla evlənmək istədiyini bildirir. Rədd cavabı alsa da inadından dönmür. Orxan Qanpoladın gəldiyini eşidib pulla bir qatil tutub Qanpoladı öldürtdürür. Qanpoladı öldürən qatil sığınacaq tapmaq üçün qaçıb ananın evinə pənah gətirir. Hadisədən xəbərsiz ana oğlunun qatilinə bir qonaq kimi sığınacaq verir. Bu yerlərdə qonaq müqəddəsdir, ona hörmət etmək, yer vermək hər kəsin borcudur.

Səlma ana qonağın - ləzgi Muradın oğlunun qatili olduğunu sonradan bilir. Dərin psixoloji sarsıntılar keçirən Ana bir anlığa onu məhv etmək istəsə də, qonağın amanda olacağına verdiyi sözü xatırlayaraq, bu sarsıntıya, mənəvi böhrana, milli adət və ənənəyə dayanan insani bir hisslə qalib gəlir:

Amandasın, heç qorxma, heç sıxılma,
Çünki mən əvvəldən söz verdim sana.
Sən bir qonaqsan, qatil olsan da belə,
Səlma həlak olur da, səni verməz ələ –

deyərək,

Get, çəkil get! Dinsiz, allahsız, xain,
Murdar izin bu torpaqdan silinsin – intiqamı ilə qonağı evindən uzaqlaşdırır.

Milli ənənələrin önə çəkildiyi və bu ənənələr içərisində yer alan və dağlı müsəlman xalqlar üçün yazılmamış bir qanun olan qonaq müqəddəsliyi ananın xarakterində, onun insani münasibətində ifadəsini tapır və əsərdə bu yazılmamış qanuna ehtiram hissi ciddi şəkildə xəlqiliyin böyük poetik ifadəsinə çevrilir.

Səlma ana özünü bu cani qonağı evə buraxmaqda suçlasa da, qonağın qanının tökülməsini vicdanına sığışdıra bilmir və

Həm mültəci, həm qərib, həm müsafir,
Xayır, vicdanım olmaz buna qadir.
Bir də hər nə yapsam, bu dərd silinməz,
Məhv olsa aləm, Qanpolad dirilməz.
Xayır, əhv etməli, getsin də miskin,
Xəcalətindən ölsün, yerə keçsin –

deyərək, qatil qonağın bu torpaqda izi qalmaması üçün çəkilib getməsini istəyir.

Əlbəttə, Hüseyn Cavid milli ruhu və etik prinsipləri Səlma ananın xarakterində verməklə milliliyin spesifik xarakterini ifadə etməyə nail olmuşdur.
Qonaq müqəddəsliyinin, verdiyi sözə sədaqətin ifadəçisi olan ana həm də Hüseyn Cavidin romantik duyğularından yaranmış çox müqəddəs bir ana obrazıdır.

Çətin, psixoloji sarsıntılar keçirərək, müqəddəs analıq duyğusunun fövqündə dayanan Səlma ananı səhnədə canlandırmaq, tamaşaçını inandırmaq hər aktrisaya nəsib olmaz. Belə bir mürəkkəb psixoloji vəziyyətin öhdəsindən Əməkdar artist Nübar xanım Novruzova elə professionallıqla gəlir ki, nə tamaşası göz yaşını saxlaya bilir, nə də aktrisa müvazinətini.
Səlma Ana - Nübar Novruzova dramaturqun olmasını arzu etdiyi yüksək analıq hissini adət-ənənələr ilə tarazlaşdıran geniş qəlbli, saf ruhlu, əhdinə sadiq bir ana obrazını yaratmağı ustalıqla bacardı.

Hüseyn Cavid bu əsərində dolğun, mürəkkəb və unudulmaz xarakterə sahib bir ana surəti yaratmağı hədəf etmişdir. Baş rolun ifaçısı Nübar Novruzova dramaturqun ideal etdiyi belə ana surətini bütün parametrləri ilə yaratmağa nail olmuş və bu nöqtədə sənətin yüksək mərtəbəsini fəth edə bilmişdir.

Tamaşanın digər iştirakçıları da yüksək profesionallıq göstərir. Gözəlliyi qədər də namuslu və sədaqətli,

Mən ayrılmam o yoxsul Qanpoladdan,
Bütün dünya alt-üst olub dağılsa,
Ondan başqa sevgilim yox, əsla –

deyən çərkəz qızı İsmətin rolunu oynayan İradə Rəşidova da, Səlim, Orxan, İzzət, Murad rollarının ifaçıları da alqışa və ehtirama layiq səhnə təcəssümü göstərdilər və tamaşaçı alqışları ilə səhnəni tərk etdilər.

Quruluşçu rejissor Bəhram Osmanovun, quruluşçu rəsam Telman Şıxıyevin, bəstəkar Rüfət Ramaznovun gərgin əməyi sayəsində tamaşaçı rəğbətini qazanan «Ana» əsəri, zənnimizcə uzun müddət səhnədə tamaşaçı rəğbətilə qarşılanacaq.

Əməkdar artist Nübar Novruzova «Ana» rolunda

Maarifə Hacıyeva,
filologiya elmləri doktoru, professor

HÜSEYN CAVİDİN «ANA»  ƏSƏRİNİN SƏHNƏ TƏCƏSSÜMÜ
HÜSEYN CAVİDİN «ANA»  ƏSƏRİNİN SƏHNƏ TƏCƏSSÜMÜ
HÜSEYN CAVİDİN «ANA»  ƏSƏRİNİN SƏHNƏ TƏCƏSSÜMÜ
HÜSEYN CAVİDİN «ANA»  ƏSƏRİNİN SƏHNƏ TƏCƏSSÜMÜ скачать dle 10.6фильмы бесплатно

Daha tez məlumatlanmaq üçün yeni Facebook səhifəmizi

REKLAM
RƏYLƏR

RƏY YAZIN

#Mədəniyyət / Manşet

Əməkdar artistin vəfat etməyinin səbəbi...

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU

#İqtisadiyyat

Tanınmış jurnalist davam ya tamam deyəcək

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU

#Gündəm

“Nizami”də biabırçılıq: rus dilinə görə qovuldular

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU








ƏN ÇOX OXUNAN

kiosk.com.az tap az турбо аз tap.az qab qacaq turbo az oxu az oxu az xeberler www oxu xabaraz новости азербайджана mp3 yukle big az azeri bass indir yukle mp3 mp3 milli az son xeberler xabaraz radikal müxalifət milli.az Azərbaycan xəbərləri dünya xəbərləri aktual hadisələr bu günün xəbərləri BiG.Az - Böyük Azərbaycan en son xeberler Azerbaycan xeberleri 2017 müsavat siyasət iqtisadiyyat azərbaycan hadisə son xəbər dağlıq qarabağ gündəm qəzet ilham əliyev Bakı haqqin az новости ильхам алиев haqqin az азербайджан объявления интим услуг в баку погода в баку hava haqqinda melumat day az day.az Azərbaycandan və dünyadan xəbərlər - Qafqazinfo.az qafqazinfo minimum əmək haqqı 2018 anar nagilbaz porno anar nagilbaz video anar nagilbaz Xəbərlər Araşdırma Müsahibələr Reportajlar Xəbərlər Gündəm Hadisə Siyasət Cəmiyyət İqtisadiyyat İdman Dünya Video Maqazin Müsahibə Media Araşdırma Maraqlı Mədəniyyət Gülən Təhlükə Bank Biznes Enerji Əmlak Tender Vakansiya namiq caniyev a24az niyə quran onun üçün müqəddəs deyil anar nağılbazın video a 24 a24.az Yenicag.Az son dəqiqə ən son xəbər xəbər xəbəri xəbərləri yenicag yeniçağ gündüz kərimov vüqar zifəroğlu qarabag roma canli yayim yenicag zakirə zakirqızı basqın Azərbaycan Aşkın Niderlandın ofisinə bildirib şəhərində Haaqa təşkilatının diaspor Diasporrəhbəri həmçinin Afrin aparılır edilib Hazırda araşdırma əməliyyatından millətindən ardıcıl spy satellite destroyed eu doner kebab north korea missile hit own city arzu nağıyev axar/az axar.az lentaz lent az xabaraz musavat.az xeberler musavat iqtidar 134 nomreli 134 mekteb məktəb nömrəli olay bilmir söyləyir edirəm deyir bilmirəm söylədiyi xəstəsən Yaşamağa davam bilir qollarımı əməlinə qazandırmaq istəyib məktəbli deyən kəsirəm Bunları Cavidan Anasının sinif xarakterli hərəkətləri cinayət oxuyan zorakılıq aidiyyatlı bağlı orqanlara şikayət şəhər daxil hadisə vermis naziri müdafiə Dadaş Rzayevin nəvəsidir prokurorluğunda bağlı Təhsil sinfində hüquq hadisə yayıb olmuş oxuyan cinayət mühafizə əlaqədə yerləşən ayının otağında dekabr cinsi geyinmə soyunub idman zalının