Şuşa şəcərələri çapa hazırdır, amma...



Müsahibimiz jurnalist-etnoqraf, Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Azərbaycantelefilm Yaradıcılıq Birliyinin Baş redaktor müavini, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun əməkdaşı Ənvər Çingizoğludur.

Ənvər Çingizoğlu Azərbaycanın xanlıqlar dövrü tarixi, diplomatiya tarixi və İran tarixinə dair 100-dən çox monoqrafiya, kitab, dərs vəsaiti, elmi, elmi-publisistik məqalə, dövri mət­buatda dərc olunmuş müxtəlif xarakterli yazılar və s. nəşrlərin müəllifidir. Onun elmi prioritetlərində türk xalqlarının etnogenezi, etnologiyası, etnoqrafiyası, folkloru, tarixşünaslığın aktual problemləri,mənbəşünaslıq və s. istiqamətlər uğurla işlənməkdədir.

- Ənvər müəllim, sizin qələminizdən çıxmış, cəmiyyətdə böyük rezonans doğurmuş xeyli tapıntılarınız var. Bəşəriyyətin qədim sivilizasiya mərkəzlərindən olan Qarabağa dair nə kimi yenilikləriniz var?


-Üç cilddən ibarət "Şuşa şəcərələri" kitabım çapa hazırdır. Kitabın birinci cildi "Şuşa bəylərinin şəcərəsi", ikinci cildi "Şuşa ruhanilərinin şəcərəsi", üçüncü cildi isə "Şuşa tacirlərinin şəcərəsi" haqqındadır.

- Bəlli bilgidir ki, bir çox Şuşa bəyləri Azərbaycan tarix və mədəniyyətinə yön veriblər. Kitabınızın birinci cilidində hansı bəy şəcərələri əks olunub?

- "Şuşa bəylərinin şəcərəsi" kitabı bir neçə fəsildən ibarətdir. Birinci fəsil "Cavanşir əsilli bəylər" adlanır. Bu fəsilə davatdarovlar, novruzovlar, köçərlinskilər, əlipənahbəyovlar, şəmşibəyovlar (şəmsizadələr), quliyevlər, hümbətbəylilər (ibrahimbəyovlar), əhmədbəyovlar (növrəslilər), gülməmmədbəyovlar, münşizadələr, əlibəylilər, şəfibəyovlar, təpəsərovlar, bağırbəyovlar, heydərxanbəyovlar (sədrəddinbəyovlar), şirinbəyovlar, xazalanskilər, poladovlar, mərdanbəyovlar, tahirovlar (rəfibəyovlar), nəsirbəyovlar, zülfəlibəyovlar (fərzəlibəyovlar), muradxanovlar, misirxanovlar, qurbanbəyovlar, isfəndiyarlılar, düşmalovlar, gülabdarbəylilər, əsgərbəylilər, həsənbəylilər, mirzəyevlər, muradovlar, Qazı bəyin törəmələri (Qazıbəyovlar, Əliyarbəyovlar, Vəliyarbəyovlar, Məhərrəmbəyovlar) soyları daxildir.

İkinci fəsil "Kəbirli əsilli bəylər" adlanır. Bu fəsildə isə Kəbirli sоyu (əlibəyovlar, kərimbəyovlar, səfərəlibəyovlar, xoruzlinskilər), hüseynqulubəyovlar, məmmədbəyovlar, hacıbəyovlar, əhmədovlar, mirzəyevlər, Camalxanbəy uşağı (zeynallılar, qəmbərlilər, hüseynlilər), hümbətəlibəyovlar, Məşədi İsaxan bəyin törəmələri (zeynalovlar), kazımbəyovlar, tarıverdiyevlər, mirzəmehdiqulubəyovlar, Hüseyn bəyin törəmələri (miriyevlər, məhərrəmbəyovlar), Əli bəyin törəmələri, Zeynal bəyin törəmələri, İmaməli bəyin törəmələri (zeynalabdinbəyovlar), bədəlbəylilər (miriyevlər), ağayevlər, haqverdiyevlər, vəlibəyovlar, haqverdiyevlər (II), rüstəmbəyovlar, həsənbəyovlar (nəbibəyovlar), axundovlar, vəliyevlər, yüzbaşovlar, mehdibəyovlar soyları əks olunub.

Üçüncü fəsil "Otuziki əsilli bəylər" adlanır. Bu fəsilə isə qalabəyovlar, zöhrabbəyovlar, qayıbovlar, fətəlibəylilər, Kərbəlayı Baba bəy uşağı, Mirzalı bəyin törəmələri aiddir.

Dördüncü fəsil "İyirmidörd əsilli bəylər" adlanır. Bu fəsildə isə yusifbəyovlar, xanbudaqovlar, Məhəmməd bəyin törəmələri, nəcəfbəylilər soylarının şəcərələri verilib.

Beşinci fəsil "Dəmirçihəsənli əsilli bəylər" adlanır. Bu fəsilə isə Hacı Rəhim ağanın törəmələri (usubovlar), hаcımustаfаbəyоvlаr, tahirbəyovlar, Əhməd ağanın törəmələri (ağayevlər), mamayevlər, Mürsəlqulu bəyin törəmələri, nəbiağayevlər, danalıbəyovlar soyları əlavə olunub.

Altıncı fəsil "Bərgüşad əsilli bəylər" adlanır. Bu fəsil isə seyidbəylilər, rüstəmbəyovlar soylarını əhatə edir.

Yeddinci fəsil "Cənubi Azərbaycan əsilli bəylər" adlanır. Bu fəsildə Şuşa şəhərinin ilk məhəllələrindən olan Təbrizli məhəlləsinin bəyləri cəmlənib. Tahirovlar, imanbəyоvlar (müqumоvlar), abdinbəyovlar, ağabəyovlar, Hacı Mirzə Baba bəy uşağı, Hacı Baba bəy uşağı (ibrahimbəyovlar), bababəyovlar (babanlılar), Hacı Əmir bəy uşağı (sadıqovlar), Məşədi Ocaqverdi uşağı (haqverdiyevlər) kimi soylar şəcərə ilə öz bəylik təsdiqini tapıb.

Səkkizinci "Kəngərli əsilli bəylər" adlanır. Bu fəsil isə qaraşarlılar, sadıqbəyovlar, sadıqbəyovlar (II) soylarını dövrələyir.

Doqquzuncu fəsil "Seyid kökənli bəylər" adlanır. Bu fəsil Qatırçı Muradın törəmələrini (vəlibəyovlar, nuribəyovlar, muradovlar, ismayılbəyovlar) əks etdirir.

Onuncu fəsil "Mənşəyi dəqiqləşdirilməmiş və gəlmə bəylər" adlanır. Bu fəsildə mehmandarovlar, behbudbəyovlar (mahmudbəyovlar),xələfbəyovlar, aslanovlar, nərimanbəylilər, zeynalbəyovlar (bağırbəyovlar), ağayevlər, hacıbəyovlar, mədətovlar (allahverənbəyovlar), Allahqulu ağanın törəmələri (katibzadələr), qəhrəmanbəyovlar, Heydər bəyin törəmələri (heydərbəyovlar, heydərzadələr), ağaoğlular, hacıbəyovlar (II), ədilbəyovlar, Məşədi Həsən ağanın törəmələri (əmirоvlar, qasımbəyovlar), Nəbi bəyin törəmələri (rəfibəyovlar), ibadullabəyovlar, Əsgər bəy uşağı, əlisuvarbəyovlar, nəsirbəyovlar, Nəcəf bəy uşağı, Cəfər bəy uşağı, nəsirbəyovlar (II), Cahangir bəyin törəməsi, hacıyevlər, hacıyevlər (II), Kərbəlayı Rəcəbəli uşağı, nəzirovlar, darabbəyovlar, rzaqulubəyovlar, hacıbəyovlar (III), məlikhaqnəzərovlar, bəylərbəyovlar, şəfibəyovlar, rüstəmbəyovlar, Rüstəm bəyin törəmələri, məmmədbəyovlar, məmmədovlar, Molla Fətulla uşağı (mollabəyovlar), ismixanovlar, Allahverdi bəyin törəmələri, Becan bəyin törəmələri, Məlik Zöhrabın törəmələri (məlikisaxanovlar), əzizbəyovlar, mirzəyevlər, paşabəyovlar, Əlimərdan uşağı, yeqanbəyovlar, abdullabəyovlar soyları öz əksini tapıb.

"Şuşa ruhanilərinin şəcərəsi" kitabında Şuşa şəhərində yaşayan ünlü din xadimlərinin şəcərələri verilib. Müctəhidzadələr, dərgahovlar, axundovlar və başqaları kimi soylar bu kitabda oxuculara təqdim olunur.

"Şuşa tacirlərinin şəcərəsi" kitabında isə II gildiya tacirlərin şəcərələri sənəd və sübutlarla hazırlanıb.

-Ənvər müəllim, sadaladığınız soylar içində bəzi familyalara rast gəlmədim. Götürək sarıcalinskiləri, behbudovları, vəzirovları...

Qeyd edim ki, mənim "Cavanşir eli: Sarıcalılar", "Cavanşir eli: Hacılılar" kitablarım çıxıb. Sizin qeyd etdiyiniz həmin məşhur soylar bu kitablarda öz əksini tapıb. Xanqaradağskilər (qaradağlılar) soyu haqqında da kitabım var. Bir çox soylar isə, məsələn şəkinskilər, əbraxanovlar, usmiyevlər, tutayuqlar və digərləri IV cilddə çap olunacaq.

-Ənvər müəllim, qeyd etdiniz ki, bu kitablar çapa hazırdır, amma... Bu ammanı aydınlaşdırarsınız?

Amması odur ki, kitablar çapa hazırdır, nəşr etməyə vəsait yoxdur.


Savalan Talıblı
скачать dle 10.6фильмы бесплатно


Daha tez məlumatlanmaq üçün yeni Facebook səhifəmizi