Bizi izləməyi unutmayın

#Dünya

Zərifin kobud bənzətməsi -TARİX NƏ DEYİR?

21-05-2019, 21:22 | 1242 dəfə baxılıb.

İran Xarici İşlər naziri Məhəmməd Cavad Zərifin ABŞ Prezidenti Donald Trampa “Makedoniyalı İskəndər, Çingiz xan və digərləri İranı məhv edə bilməyib, Tramp da bunu bacarmayacaq” deməsi tarixi hadisələri yenidən gündəmə gətirib. Zərifin bütün dövrlərin ən qüdrətli hökmdarı Çingiz xan haqqında dediyi bu söz bizi əsl tarixi yada salmağa vadar etdi.
O dövrdə İran adlı dövlət yox idi. Həmin ərazidə Böyük Səlcuqlular imperiyasının qalıqları: Fars atabəyləri: Salqurlular (1137-1286); Arran atabəyləri: (1123-1148); Azərbaycan atabəyləri: Eldənizlər (1136-1225); Marağada Ağsunqurlular (1108-1227); Luristan atabəyləri: Həzarəsplər (1155-1424) və sairə dövlətlər vardı.
XIII əsrin əvvəllərində Mərkəzi Asiyada güclü hərbi qüdrətə malik olan Monqol dövlətinin qonşu ölkələrə yürüşləri bu ölkələri böyük təhlükə qarşısında qoydu. Monqollar arasında tatarlar, naymanlar, kareitlər, merkitlər, tayciutlər, onqutlar adlanan tayfa birləşmələri var idi. Çingiz xanın (1206-1227) başçılığı ilə təşkil edilmiş monqol feodal dövləti qonşu vilayətləri zəbt etməyə başladı. Bu ölkələrdə feodal pərakəndəliyinin (Çin, Xarəzm, İran) olması monqolların işğalları üçün əlverişli şərait yaratdı.
Monqollar 1219-cu ildə isə Xarəzmi işğal edərək qərbə doğru yürüşə başladılar.
Monqol yürüşləri ərəfəsində Azərbaycanın daxili vəziyyəti çox acınacaqlı idi. Bu dövrdə Azərbaycan ərazisində vahid mərkəzləşmiş dövlət yox idi və burada feodal pərakəndəliyi hökm sürürdü. Azərbaycanda 3 dövlət –Atabəylər, Şirvanşahlar və Ağsunqurlular (1108-1227) dövlətləri mövcud idi.
Artıq XII əsrin sonlarında Eldənizlər dövləti əvvəlki qüdrətini itirmişdi.Sülalə arasında hakimiyyət uğrunda mübarizə gedirdi. Atabəylərin son nümayəndəsi Atabəy Özbək feodalların əlində bir oyuncağa çevrilmişdi.
Belə bir vəziyyətdə monqollar ilk dəfə 1220-ci ildə Azərbaycana yürüş etdilər. Monqol sərkərdələri Cəbə və Subatay Zəncanı, Ərdəbili, Sərabı və başqa şəhərləri ələ keçirərək Təbrizə yaxınlaşdılar. Şəhər möhkəm qala divarları ilə əhatə olunmuşdu. Lakin atabəy Özbək ehtiyat edərək monqollarla danışıqlar aparmağı lazım bildi. Monqollar çoxlu xərac aldıqdan sonra qışlamaq üçün Muğana yollandılar və oradan da quzeyə keçdilər.
1221-ci ilin əvvəlində Cəbə noyon və Subutay bahadur Azərbaycana dönərək, yenidən Təbrizə hücum etdilər. Təbriz hakimi Şəmsəddin Tuğrayi yenə xərac verməklə şəhəri talandan qurtardı. Bundan sonra monqollar qəflətən Marağaya hücum etsələr də əhali şəhəri qəhrəmanlıqla müdafiə etdi. Lakin çox çəkmədi ki, şəhər təslim oldu və yerlə-yeksan edildi. Bundan sonra monqollar Həmədan və Ərdəbili yenidən talan edərək üçüncü dəfə Təbrizə hücum etdilər. Bu zaman Atabəy Özbək Naxçıvana qaçaraq orada gizlənir. Şəhər hakiminin başçılığı altında xalq şəhərin müdafiəsinə qalxdı. Şəhəri ala bil-məyəcəklərini görən monqollar xərac almaqla kifayətlənib oradan uzaq-laşdılar.
Monqollar Azərbaycanın şimal torpaqlarına soxuldular. Onlar Beyləqanı alaraq yandırdılar.1221-ci ildə Gəncəni mühasirəyə aldılar, xərac alaraq yenidən Gürcüstana yollandılar və oranı qarət etdilər.
1222-ci ildə Şirvana soxulan monqollar Şamaxını mühasirəyə aldılar. Şəhərin mərd müdafiəçiləri düşməndən qorxmayaraq, ölümü üstün tutub doğma şəhərlərini müdafiəyə qalxdılar. Lakin sayca üstün olan monqollar şəhərə daxil oldular, şəhərdə əhalinin kökünü kəsdilər.(İbn əl-Əsir)
Monqollar 1222-ci ildə Şamaxıdan şimala tərəf yönəldilər. Onlar Dərbənd keçidindən keçərək, 1223-cü ildə Kalka çayı üzərində rus-qıpçaq qoşunlarını məğlub etdilər. Monqollar Xəzərin şimalı ilə Monqolustana qayıtdılar.
1219-cu ildən başlayaraq Çingiz xanın ordusu indiki İran ərazisinə at oynatmışdı. Hər bir şəhəri almış, elçilərin öldürüldüyü şəhər dağıdılmışdı. Heç yerdə onlara sərt müqavimət göstərilməmişdi. Zərif hansı tarixdən danışır? Bəlkə ona ayrı bir tarix məlumdur?!

ƏNVƏR ÇİNGİZOĞLU

скачать dle 10.6фильмы бесплатно

Daha tez məlumatlanmaq üçün yeni Facebook səhifəmizi

REKLAM
RƏYLƏR

RƏY YAZIN

#Dünya

Donald Trampın İran haqqında tviti

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU

#Dünya

İranda əmindilər ki, ABŞ-ın təyyarədaşıyan gəmisi Fars körfəzinə girməyə qorxub

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU

#Dünya

Tramp:"İran Yaxın Şərqin hər yerində problem çıxarırdı"

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU








ƏN ÇOX OXUNAN

kiosk.com.az tap az турбо аз tap.az qab qacaq turbo az oxu az oxu az xeberler www oxu xabaraz новости азербайджана mp3 yukle big az azeri bass indir yukle mp3 mp3 milli az son xeberler xabaraz radikal müxalifət milli.az Azərbaycan xəbərləri dünya xəbərləri aktual hadisələr bu günün xəbərləri BiG.Az - Böyük Azərbaycan en son xeberler Azerbaycan xeberleri 2017 müsavat siyasət iqtisadiyyat azərbaycan hadisə son xəbər dağlıq qarabağ gündəm qəzet ilham əliyev Bakı haqqin az новости ильхам алиев haqqin az азербайджан объявления интим услуг в баку погода в баку hava haqqinda melumat day az day.az Azərbaycandan və dünyadan xəbərlər - Qafqazinfo.az qafqazinfo minimum əmək haqqı 2018 anar nagilbaz porno anar nagilbaz video anar nagilbaz Xəbərlər Araşdırma Müsahibələr Reportajlar Xəbərlər Gündəm Hadisə Siyasət Cəmiyyət İqtisadiyyat İdman Dünya Video Maqazin Müsahibə Media Araşdırma Maraqlı Mədəniyyət Gülən Təhlükə Bank Biznes Enerji Əmlak Tender Vakansiya namiq caniyev a24az niyə quran onun üçün müqəddəs deyil anar nağılbazın video a 24 a24.az Yenicag.Az son dəqiqə ən son xəbər xəbər xəbəri xəbərləri yenicag yeniçağ gündüz kərimov vüqar zifəroğlu qarabag roma canli yayim yenicag zakirə zakirqızı basqın Azərbaycan Aşkın Niderlandın ofisinə bildirib şəhərində Haaqa təşkilatının diaspor Diasporrəhbəri həmçinin Afrin aparılır edilib Hazırda araşdırma əməliyyatından millətindən ardıcıl spy satellite destroyed eu doner kebab north korea missile hit own city arzu nağıyev axar/az axar.az lentaz lent az xabaraz musavat.az xeberler musavat iqtidar 134 nomreli 134 mekteb məktəb nömrəli olay bilmir söyləyir edirəm deyir bilmirəm söylədiyi xəstəsən Yaşamağa davam bilir qollarımı əməlinə qazandırmaq istəyib məktəbli deyən kəsirəm Bunları Cavidan Anasının sinif xarakterli hərəkətləri cinayət oxuyan zorakılıq aidiyyatlı bağlı orqanlara şikayət şəhər daxil hadisə vermis naziri müdafiə Dadaş Rzayevin nəvəsidir prokurorluğunda bağlı Təhsil sinfində hüquq hadisə yayıb olmuş oxuyan cinayət mühafizə əlaqədə yerləşən ayının otağında dekabr cinsi geyinmə soyunub idman zalının