Bizi izləməyi unutmayın

#Yazarlar / #Ədəbiyyat / #Araşdırma

MƏŞƏDİ İSA KİM OLUB?

24-03-2016, 19:31 | 1 2202 dəfə baxılıb.

MƏŞƏDİ İSA KİM OLUB?
Eldar İSMAYIL
Əməkdar jurnalist,şair-yazıçı

"Zülmətdə parlayan qılınc" tarixi- sənədli romandakı ictimai-siyasi hadisələr XlX əsrin sonları və XX əsrin əvvəllərində Qərbi Azərbaycanda (indiki Ermənistan), əsasən Göyçə mahalında və ona yaxın ərazilərdə cərəyan edir.

Uzun illər Çar -üsul idarəsində məmur işləyən Qaraimanlı Məşədi İsa əsərin qəhrəmanı kimi olduqca bacarıqlı, gözüaçıq, maarifpərvər, müdrik, xalqının, torpağının qədr-qiymətini bilən bir türk oğludur.Oxucular əsər boyu Məşədi İsanın və silahdaşlarının şəxsində Azərbaycan türklərinin 1905-1907, 1918-1919-cu illərdə erməni daşnak birləşmələrinə qarşı apardığı mücadilənin şahidi olurlar.

Əsərin qəhrəmanı Məşədi İsa tarixi şəxsiyyətdir. O, əsər boyu cəsur bir igid, qəhrəman, müdrik ağsaqqal, geniş dünya görüşünə malik dövlət qulluqçusu, maarifpərvər, millətsevər, vətənpərvər bir türk kişisi kimi oxucunun diqqət mərkəzindədir. Çar üsulidarəsinin tanınmış məmurlarından biri olan Məşədi İsa dövlət işlərini bacarıqla yerinə yetirməklə yanaşı, xalqın, millətin, vətənin təəssübünü hər şeydən uca tutan bir güc sahibidir. Əsərin qəhrəmanı Məşədi İsa cəsur bacarıqlı, ağıllı, hər şeyin yerini bilən bir dövlət məmuru olsa da Mirzə Bəylər kimi yüksək savadlı, dəyanətli bir adamla oturub durur, məsləhətləşir. Peterburq akademiyasında təhsil almış şair Hacı Əliş ağa ilə tez-tez görüşür. Biz onu yüksək mədəniyyət və səxavəti ilə böyük şöhrət qazanmış Səməd ağa ilə həmişə
bir yerdə görürük.

Məşədi İsa qlava (başçı) işlədiyi müddətdə maarif və mədəniyyət sahəsində də böyük işlər yerinə yetirir. O, Zodda rus-tatar məktəbinin açılmasında, Kəvər, Kutaisi gimnaziyalarına, Peterburq akademiyasına, türk uşaqlarının göndərilməsində müstəsna xidmət göstərmişdir. Kəndlərdə məscidlərin, dəyirmanların, körpülərin qurulub istifadəyə verilməsində böyük işlər görmüşdür.

Azərbaycan aşıq sənətinin korifeyləri Aşıq Alı və Aşıq Ələsgərlə daim əlaqə saxlaması Məşədi İsanın saza-sözə necə böyük qiymət verməsinin bariz nümunəsidir.

Biz əsərdə Aşıq Ələsgərin məclis apardığına, onun ağıllı məsləhətlərinə tez-tez rast gəlirik. Bir yerdə oxuyuruq ki, Dədə Ələsgərdən soruşurlar ermənilər barış istəyir, buna inanmaq olarmı? Böyük sənətkar cavab verir ki, yenə hansısa xəyanətə əl atacaqlar. Erməni xəyanətinin qurbanına
çevrilmiş Gəncəli Yanıq Kərəm deyib:

Ermənidən müsəlmana yar olmaz.
Mövlam məni bitməz işə salıbdı!


Biz Məşədi İsanı Göyçədə "Molla Nəsrəddin" jurnalının yayılması sahəsində apardığı işin şahidi olur, "Kamal" ədəbi birliyinin keçirdiyi tədbirlərdə onun iştirakını görürük.

Məşədi İsa dövlət qulluqçusudur. Ancaq qulluq etdiyi dövlətə tabe olmayan, qaçaqlıq yolunu seçən Qaçaq Kərəm, Dəli Alı, Qandal Nağı, Qaçaq Süleyman kimi məşhur qaçaqlarla əlaqə qurur. Millətin bu mərd kişilərini ələ verməmək üçün əlindən gələn hər şeyi edir. Bütün bunlar deməyə əsas verir ki, “Zülmətdə parlayan qılınc” əsərində Məşədi İsanın şəxsində roman qəhrəmanının mükəmməl, hərtərəfli və dolğun obrazı öz əksini tapmışdır.

Məşədi İsa həm dövlət vəzifəsini yüksək səviyyədə yerinə yetirir, həm də xalqını qoruyub saxlayır. O, erməni məsələsində olduqca gözüaçıq, sayıq və dəyanətlidir. O, bilir ki, böyük xristian dövlətləri erməni dövləti yaratmaq üçün İrəvan xanlığı ərazisini türklərdən azad etmək məqsədi ilə layihə işləyib hazırlamışlar. Bu yöndə xalqı həmişə ayıq olmağa səsləyir. Məşədi İsa var gücü ilə erməni silahlı birləşmələrinə qarşı illərlə aparılan mübarizənin önündə gedir. Biz onu Şişqaya kəndinin əhalisini evlərə doldurub yandıran daşnak sərkərdəsi qatil Sulikovu məhv edən, neçə-neçə ağır döyüşlərdə zəfərlər qazanan bir qəhrəman kimi tanıyırıq.

"Zülmətdə parlayan qılınc» Romanında hadisələrin cəryan etdiyi məkanın mərkəzi Göyçə mahalı olsa da, əhatə dairəsi genişdir: İrəvan, Vedibasar, Dərəçiçək, Kəlbəcər, Qaraqoyunlu, Gədəbəy, Qazax, Tovuz, Şəmkir, Gəncə ilə bağlı bir sıra hekayətlərin şahidi oluruq.
"Zülmətdə parlayan qılınc" əsərində biz dövrünün ünlü şəxsiyyətləri ilə tanış oluruq. İrəvan qubernatorunun müavini İsmayıl bəy Qazıyev, Xınnalı Allahyar bəy, Qazaxdan Şəhniyar bəy, İrəvanlı Mir Məcid ağa, Çaykəndli Mehralı kovxa, şair Əhməd Cavad və bir çox başqaları bu qəbildəndir. Ümumiyyətlə əsər XIX əsrin sonları, XX əsrin əvvəllərində olan qədim Azərbaycan torpağında baş verən ictimai siyasi hadisələrdən, xalqımıza qarşı yürüdülən ədalətsiz erməni müharibələrindən, millətimizin başına gətirilən faciələrdən bəhs edən mükəmməl şəkildə qələmə alınmış tarixi səlnamədir.

Məşədi İsa kimdir?- sualına cavab tapmaq istəyən hər kəsin “Zülmətdə parlayan qılınc” tarixi sənədli romanını oxuması məsləhətdir.

MƏŞƏDİ İSA KİM OLUB?скачать dle 10.6фильмы бесплатно

Daha tez məlumatlanmaq üçün yeni Facebook səhifəmizi

REKLAM
RƏYLƏR

RƏY YAZIN

#Maraqlı

AZƏRBAYCAN QAÇQINLAR CƏMİYYƏTİNİN BƏYANATI

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU

#Araşdırma

Ermənistanda türk mənşəli toponimlər

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU

#Siyasət

Prezidentin tarixi qərarı

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU

#Mədəniyyət

Tariximiz yenidən yazılacaq

Müəllif hüquqları qorunur.
ƏTRAFLI OXU








ƏN ÇOX OXUNAN

kiosk.com.az tap az турбо аз tap.az qab qacaq turbo az oxu az oxu az xeberler www oxu xabaraz новости азербайджана mp3 yukle big az azeri bass indir yukle mp3 mp3 milli az son xeberler xabaraz radikal müxalifət milli.az Azərbaycan xəbərləri dünya xəbərləri aktual hadisələr bu günün xəbərləri BiG.Az - Böyük Azərbaycan en son xeberler Azerbaycan xeberleri 2017 müsavat siyasət iqtisadiyyat azərbaycan hadisə son xəbər dağlıq qarabağ gündəm qəzet ilham əliyev Bakı haqqin az новости ильхам алиев haqqin az азербайджан объявления интим услуг в баку погода в баку hava haqqinda melumat day az day.az Azərbaycandan və dünyadan xəbərlər - Qafqazinfo.az qafqazinfo minimum əmək haqqı 2018 anar nagilbaz porno anar nagilbaz video anar nagilbaz Xəbərlər Araşdırma Müsahibələr Reportajlar Xəbərlər Gündəm Hadisə Siyasət Cəmiyyət İqtisadiyyat İdman Dünya Video Maqazin Müsahibə Media Araşdırma Maraqlı Mədəniyyət Gülən Təhlükə Bank Biznes Enerji Əmlak Tender Vakansiya namiq caniyev a24az niyə quran onun üçün müqəddəs deyil anar nağılbazın video a 24 a24.az Yenicag.Az son dəqiqə ən son xəbər xəbər xəbəri xəbərləri yenicag yeniçağ gündüz kərimov vüqar zifəroğlu qarabag roma canli yayim yenicag zakirə zakirqızı basqın Azərbaycan Aşkın Niderlandın ofisinə bildirib şəhərində Haaqa təşkilatının diaspor Diasporrəhbəri həmçinin Afrin aparılır edilib Hazırda araşdırma əməliyyatından millətindən ardıcıl spy satellite destroyed eu doner kebab north korea missile hit own city arzu nağıyev axar/az axar.az lentaz lent az xabaraz musavat.az xeberler musavat iqtidar 134 nomreli 134 mekteb məktəb nömrəli olay bilmir söyləyir edirəm deyir bilmirəm söylədiyi xəstəsən Yaşamağa davam bilir qollarımı əməlinə qazandırmaq istəyib məktəbli deyən kəsirəm Bunları Cavidan Anasının sinif xarakterli hərəkətləri cinayət oxuyan zorakılıq aidiyyatlı bağlı orqanlara şikayət şəhər daxil hadisə vermis naziri müdafiə Dadaş Rzayevin nəvəsidir prokurorluğunda bağlı Təhsil sinfində hüquq hadisə yayıb olmuş oxuyan cinayət mühafizə əlaqədə yerləşən ayının otağında dekabr cinsi geyinmə soyunub idman zalının